آیا تا به حال دیدهاید که کودکتان هنگام رفتن به دندانپزشکی، ناگهان مضطرب شود یا بترسد؟ یکی از دلایل اصلی این ترس، نگرانی از درد در زمان درمان است. اما خوشبختانه امروزه با پیشرفت در روشهایی که برای بی حسی دندان کودکان آمده است، میتوان بدون هیچ دردی، درمانهای دندانپزشکی را انجام داد. بیحسی دندان نه تنها باعث آرامش کودک میشود، بلکه به دندانپزشک هم کمک میکند درمان را دقیقتر و راحتتر انجام دهد. در ادامه با روشهای بیحسی و نکاتی که کمک میکنند کودک شما تجربهای راحت و بدون ترس از دندانپزشکی داشته باشد، آشنا میشوید.

بیحسی دندان کودکان چیست؟
بیحسی دندان کودکان یعنی درد ناشی از خدمات دندانپزشکی را به طور موقت در بخشی از دهان کودک، مثل پر کردن دندان کودکان یا کشیدن دندان را از بین ببریم. این کار با تزریق مقدار کمی ماده بیحسی در لثه انجام میشود تا کودک هیچ دردی احساس نکند و با آرامش در طول درمان بنشیند. هدف اصلی از بیحسی این است که کودک تجربهای خوب و بدون درد از دندانپزشکی داشته باشد و ترسی از مراجعههای بعدی نداشته باشد. مواد بیحسی مخصوص کودکان دوز پایینتری نسبت به بزرگسالان دارند و اثرشان بعد از مدت کوتاهی از بین میرود و خطری خطری برای کودک ایجاد نمیکنند.
چرا بیحسی در دندان کودکان لازم است؟
بیحسی دندان در کودکان اهمیت زیادی دارد، زیرا حتی سادهترین درمان دندانپزشکی شاید برای کودک دردناک یا موجب ترس و اضطراب شود. با استفاده از بیحسی، درد و ناراحتی به حداقل میرسد و کودک بدون اضطراب یا مقاومت اجازه میدهد درمان به درستی انجام شود. این کار علاوه بر راحتی کودک، به دندانپزشک هم کمک میکند تا با تمرکز و دقت بیشتری کار کند و احتمال آسیب یا حرکات ناگهانی کودک کاهش یابد. در واقع، بیحسی دندان باعث میشود تجربه درمان برای کودک مثبت و قابل تحمل باشد و در آینده نیز از مراجعه به دندانپزشک نترسد.
اگر نگران ترس یا درد فرزندتان هنگام درمان دندان هستید، با بیحسی دندان کودکان توسط دکتر مارال قربان زاده، تجربهای آرام، ایمن و بدون استرس را برای او رقم بزنید. جهت تعیین وقت مشاوره و یا ارتباط با دکتر با شماره زیر تماس بگیرید.

انواع روشهای بیحسی دندان در کودکان
همان طور که باید بدانید، بیحسی دندان در کودکان به روشهای مختلفی انجام میشود. این روشها به عواملی مانند سن، وضعیت روانی و نوع درمان بستگی دارد. بهترین دندانپزشک اطفال روش مناسب را انتخاب میکند. در ادامه با رایجترین روشهای بیحسی دندان در کودکان آشنا میشوید.
بیحسی موضعی
در این روش، ماده بیحسی مستقیم در ناحیهای از لثه تزریق میشود تا فقط همان بخش از دهان بیحس شود. این نوع بیحسی برای کارهایی مثل پر کردن، کشیدن دندان و یا پروتز دندان کودکان کاربرد دارد. قبل از تزریق، از ژل بیحسی سطحی استفاده میشود تا کودک درد سوزن را حس نکند. اثر این بیحسی موقتی است و بعد از چند ساعت بهطور کامل از بین میرود.
بیحسی موضعی روشی ایمن و رایج است که کنترل دقیقتری بر ناحیه درمان ایجاد میکند و برای بیشتر کودکان کافی است. دندانپزشک با توجه به شرایط دهان و میزان تحمل کودک، مقدار داروی بیحسی را تنظیم میکند تا ضمن راحتی کودک، روند درمان با دقت بالا انجام شود.
بیحسی با گاز خنده (نیتروس اکساید)
گاز خنده یکی از روشهای رایج برای کاهش اضطراب کودکان در دندانپزشکی است. در این روش، کودک یک ماسک کوچک روی بینیاش قرار میگیرد که ترکیب گاز نیتروس اکساید و اکسیژن را از طریق آن ماسک تنفس میکند. چند دقیقه بعد احساس آرامش و سبکی پیدا میکند و ترس او از بین میرود، اما همچنان هوشیار است.
این روش برای کودکانی که از تزریق میترسند یا در برابر درد حساس هستند، بسیار مناسب است. پس از پایان درمان، اثر گاز به سرعت از بین میرود و کودک میتواند به فعالیتهای خود برگردد.
بیحسی با داروهای خوراکی
در بعضی موارد، دندانپزشک برای کاهش اضطراب و افزایش همکاری کودک، از داروهای خوراکی برای بیحسی و آرام کردن کودک استفاده میکند. این داروها نیم ساعت قبل از شروع درمان به کودک داده میشوند و باعث میشوند کودک آرام، اما بیدار و قابل کنترل باشد.
این روش برای درمانهای طولانی یا کودکانی که تجربههای بدی از دندانپزشکی قبلی داشتهاند، بسیار مفید است. با اینکه اثر دارو بعد از مدتی از بین میرود، توصیه میشود کودک بعد از درمان کمی استراحت کند تا بدنش به حالت طبیعی بازگردد.
بیهوشی عمومی
این روش در موارد خاص، زمانی که درمانهای طولانی نیاز است یا کودک بسیار مضطرب و ناتوان از همکاری است، استفاده میشود. در این روش، کودک در محیطی کنترل شده و با نظارت متخصص بیهوشی به خواب میرود و هیچ دردی را احساس نمیکند.
بیهوشی عمومی در اتاق عمل یا مراکزی که مجهز هستند، انجام میشود و فقط برای موارد ضروری کاربرد دارد. بعد از درمان، کودک تا زمان بازگشت کامل هوشیاری تحت مراقبت قرار میگیرد. درست است که این روش جدیتر از سایر روشها است، اما در شرایط خاص میتواند بهترین گزینه برای حفظ سلامت روان و جسم کودک باشد.
عوارض احتمالی بیحسی دندان در کودکان
بعد از انجام بیحسی دندان در کودکان، ممکن است عوارض خفیف و موقتی ایجاد شود که که نگران نباشید زیرا در مدت کوتاهی برطرف میشوند. آشنایی والدین با این عوارض کمک میکند در صورت بروز، واکنش درست و آرامی داشته باشند.
- احساس خواب رفتگی طولانی در لب یا گونه
- گاز گرفتن ناخواسته لب یا زبان
- تورم خفیف در محل تزریق
- حساسیت یا واکنش آلرژیک به داروی بیحسی
- بیقراری یا حالت تهوع بعد از درمان
- کبودی یا درد جزئی در محل تزریق
- خشکی موقت دهان

نکات مهم قبل از انجام بیحسی دندان
قبل از انجام بیحسی دندان در کودکان، با رعایت چند نکته ساده اما مهم میتوان هم روند درمان را راحتتر کرد و هم از بروز نگرانیهای احتمالی جلوگیری شود. این آمادگیها به کودک احساس امنیت بیشتری میدهد و به دندانپزشک کمک میکند درمان را با دقت بیشتری انجام دهد. یکسری نکات مهم در ادامه قبل از بیحسی دندان آورده شده است:
- بهتر است قبل از مراجعه، کودک را از مراحل درمان به زبان ساده آگاه کنید
- از دندانپزشک درباره نوع بیحسی و تاثیر آن سوالات خود را بپرسید
- در روز درمان، کودک باید وعده غذایی سبک خورده باشد
- اگر کودک شما داروی خاصی مصرف میکند، حتما به دندانپزشک اطلاع دهید
- سعی کنید با خود وسایل بازی برای کودک بیاورید
- بهتر است کودک خواب کافی در شب قبل داشته باشد
- در مورد تزریق بیحسی در کودک ترس یا اضطراب ایجاد نکنید
در نهایت
سعی کردیم در این مقاله شما را با بیحسی دندان در کودکان بیشتر آشنا کنیم. این روش انواع مختلفی دارد که پزشک متخصص کودکان با توجه به یک سری شرایط که کودک ممکن است داشته باشد به صورت اختصاصی روش مناسب را انتخاب میکند. همکاری والدین با دندانپزشک نیز نقش مهمی در عملکرد درست مشکلات دندانی توسط پزشک است. هدف اصلی بیحسی دندان در کودکان، حفظ سلامت دهان و دندان آنها در کنار از بین رفتن استرس و ترس از درمانهای دندانپزشکی است.
سوالات متداول
خیر، داروهای بیحسی دندان بهصورت موضعی عمل میکنند و تنها در ناحیه درمان اثر دارند، بنابراین هیچ تاثیری بر رشد یا عملکرد بدن کودک ندارند.
بین یک تا سه ساعت طول میکشد تا اثر بیحسی بهطور کامل از بین برود. در این مدت باید مراقب باشید کودک لب یا زبان خود را گاز نگیرد.
خیر، واکنش به داروی بیحسی ممکن است بسته به سن، وزن، وضعیت جسمی و حتی میزان اضطراب کودک متفاوت باشد، به همین دلیل دندانپزشک دوز و نوع دارو را برای هر کودک بهصورت اختصاصی تنظیم میکند.