دلایل تغییر رنگ دندان کودکان متعدد بوده و شامل موارد گوناگونی میشود. تغییر رنگ دندان کودکان هم در دندانهای دائمی و هم در دندانهای شیری مشاهده میشود. بهطور کلی هر تغییر رنگی که منشا داخلی و یا خارجی داشته باشد، بهعنوان تغییر رنگ دندانها شناخته میشود. به طور کلی عواملی همچون مشکلات پزشکی، شرایط مادرزادی، عادات زندگی، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و غیره سبب تغییر رنگ دندان کودکان میشود. قطعا اگر والدین با دلایل تغییر رنگ دندان کودکان آشنایی داشته باشند، از بروز چنین اتفاقی پیشگیری میکنند.
بیشتر بخوانید: عفونت دندان در کودکان
چه چیزی باعث تغییر رنگ دندان در کودکان میشود؟
عوامل مختلفی باعث تغییر رنگ دندانهای کودکان میشود و بهتر است بدانید که مراقبت از دندان کودکان بسیار مهم است و باید رعایت شود. بهعنوان شایعترین دلایل تغییر رنگ دندان کودکان میتوان به موارد زیر اشاره نمود.
مصرف آبمیوههای شیرین
استفاده مداوم از آبمیوههای دارای قند موجب افزایش خطر پوسیدگی دندان کودکان میشود. این پوسیدگی میتواند موجب تغییر رنگ دندانها به رنگهای تیره همچون مشکی و خاکستری شود. اگر پستانکها به عسل یا مایعات شیرین آغشته شوند، تعداد میکروبها افزایش مییابد و احتمال تغییر رنگ دندانها بیشتر میشود.
تاثیر داروها
بعضی از داروها موجب تغییر رنگ دندانها میشوند، به عنوان مثال اگر مادر در دوران بارداری خود از داروهایی مانند تتراسایکلین استفاده کند این دارو میتواند روی دندانهای نوزاد بعد از رویش تاثیر بگذارد و موجب تغییر رنگ آنها به قهوهای شود. همچنین کودکانی که از مکملهای آهن استفاده میکنند گاهی اوقات دندانشان به رنگ مشکی تغییر مییابد. داروی کلامید نیز که جهت درمان دیابت تجویز میشود، میتواند سبب بروز لکههای قهوهای روی دندان کودکان شود.
آسیب یا تروما
شکستگی یا ضربه به دندان میتواند عروق و اعصاب دندان را تحت تاثیر قرار بدهد و سبب نکروز دندان شود. این موضوع به مرور زمان موجب تغییر رنگ دندانها از قرمز به خاکستری خواهد شد.
نقصهای رشدی
نقصهای مادرزادی نیز سبب تغییر رنگ دندانها خواهد شد. یکی از این نقصهای مادرزادی، بیماری نقص تشکیل مینای دندان است که یک اختلال ارثی به شمار میرود. لکههای قهوهای یا زرد روی سطح دندان از نشانههای این نوع اختلال است.
رژیم غذایی نامناسب
مصرف برخی مواد غذایی که رنگ دانههای قوی دارند مانند بلوبری، شاه توت، تمشک، انگور و لبو سبب تغییر رنگ دندانها خواهد شد. از آنجایی که میزان رنگدانههای این مواد غذایی بالاست میتوانند تاثیرات منفی روی رنگ دندانها داشته باشند.
یرقان
زردی یا یرقان موجب افزایش بیلی روبین در خون شده که این موضوع موجب تجمع بیلی روبین در بافتهای مختلف بدن میشود. اگر میزان بیلی روبین خون برای مدت طولانی بالا بماند احتمال این که روی دندانها رسوب کند و سبب تغییر رنگ دندانها به سبز شود وجود دارد.
کمبود ویتامین D
اگر کودک شما کمبود ویتامین D داشته باشد احتمال این که پس از رویش دندانها روی آنها لکههای زرد و قهوهای ایجاد گردد وجود دارد.
عدم رعایت بهداشت دهان و دندان کودک
بسیاری از والدین بر این باور هستند که چون دندانهای شیری میافتند احتیاجی به رسیدگی ندارند، اما این باوری بسیار غلط است و علاوهبر این که موجب تغییر رنگ دندانها میشود مشکلات دیگری را نیز ایجاد میکند. حتما به تغذیه سالم برای دندانهای کودکان خود و همچنین بهداشت دهان و دندان کودکان خود دقت کنید تا شاهد ایجاد لکههای زرد، قهوهای و خاکستری روی دندانهای آنان نباشید.
علائم تغییر رنگ دندانهای کودکان
علائم ناشی از تغییر رنگ دندان کودکان بسیار واضح و فاحش است. حتی والدین نیز با مشاهده و بررسی دندان کودکان خود میتوانند متوجه تغییرات ایجاد شده شوند. دندانپزشکان باید مشاهده و معاینه دندان کودکان به علت ایجاد تغییر رنگ در دندانها پی ببرند تا بتوانند بهترین درمان را جهت برطرف کردن این مشکل ارائه بدهند.
تغییر رنگ در دندانها با رنگهای قهوهای، خاکستری، زرد، صورتی، سیاه و حتی سفید گچی مشاهده میشود. لازم است که تشخیص علت داخلی و یا خارجی بودن منشا تغییر رنگ دندانها اهمیت زیادی دارد و نقش مهمی در درمان کودکان شما خواهد داشت.
بیشتر بخوانید: جرمگیری دندان کودکان
درمان تغییر رنگ دندان کودکان
پس از آشنایی با دلایل تغییر رنگ دندان کودکان نوبت به درمان این اختلال میرسد. در صورتی که دندان فرزند شما نیز دچار تغییر رنگ شده است، به هیچ عنوان از مواد سفیدکننده استفاده نکنید و برای انجام هر گونه اقدام با پزشک متخصص مشورت نمایید. اقدامات درمانی که بدین منظور انجام میشود، شامل موارد زیر میگردد.
- اگر روی دندان کودک لکههای جزئی و زرد رنگ مشاهده شود، پزشک پیشنهاد میکند که کودک از خمیردندان بزرگسالان استفاده کند.
- برای کودکان نوپا، انتخاب درمانی دندانپزشک شامل مخلوط پومیس نیز میشود.
- در برخی موارد دندانپزشک به صورت کاملاً حرفهای دندانهای کودک را صیقل داده و سفید میکند.
- دندانپزشکان به والدین توصیه میکنند که به بهداشت دهان و دندان کودکان خود اهمیت بدهند و روزانه از مسواک و نخ دندان استفاده نمایند تا علاوه بر حفظ سلامت کودکان از تغییر رنگ دندانها نیز جلوگیری کنند.
بیشتر بخوانید: شکستن دندان کودکان
راههای پیشگیری از تغییر رنگ دندانهای کودکان
با رعایت چند نکته ساده از تغییر رنگ دندان کودکان خود پیشگیری خواهید کرد که این نکات شامل موارد زیر میگردد.
- مسواک زدن منظم: مسواک زدن منظم از تغییر رنگ دندان کودکان جلوگیری میکند. بنابراین روزانه دو مرتبه مسواک بزنید.
- تمیز کردن لثهها: پیش از رویش دندانها لثههای فرزند خود را با استفاده از گاز مرطوب استریل پاک کنید.
- محدود کردن مصرف شیرینی: تا حد امکان از خوراندن مواد خوراکی شیرین مانند آبمیوه، نوشابه، شکلات و غیره به کودکان خود خودداری فرمایید.
- معاینات منظم: با رویش دندان کودکان جهت معاینه دندانها به دندانپزشک مراجعه نمایید.
- عدم مصرف برخی از مکملها: بعضی از مکملها موجب تغییر رنگ دندانها میشوند که بهتر است از آنها استفاده نکنید و یا در صورت استفاده، دندان کودکان را پس از مصرف مکمل بشویید.
- استفاده از خمیردندان و فلوراید کم غلظت: برای جلوگیری از تغییر رنگ در دندانها از خمیر دندانهای مخصوص کودکان با حداقل فلوراید استفاده نمایید.
- رژیم غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین D: برای حفظ سلامت استخوان و دندانهای کودکان خود و همچنین جلوگیری از تغییر رنگ آنها کلسیم و ویتامین دی را در رژیم غذایی آنان بگنجانید.
- قطع کردن شیر شبانه: از آنجایی که شیر شبانه میتواند موجب تغییر رنگ دندانها شود، قبل از خواب و یا برای خواباندن فرزندان خود از شیر استفاده نکنید.
- آموزش صحیح مسواک زدن: نحوه صحیح مسواک زدن را به فرزندان خود بیاموزید و در هنگام مسواک زدن آنان نظارت کنید. به فرزندان خود بیاموزید که پس از مسواک زدن خمیردندان را بهطور کامل از دهان خود بشویند.
سوالات متداول
تغییر رنگ سطحی یا خارجی و تغییر رنگ عمقی دندان
در چنین شرایطی پزشک انجام عصب کشی یا روکش دندان را پیشنهاد میکند.
اگر مادر باردار به صورت ناآگاهانه و بدون تجویز پزشک اقدام به مصرف آنتی بیوتیک کند، احتمال این که دندانهای فرزند او پس از رویش دچار تغییر رنگ شود وجود دارد.
نتیجه گیری
دلایل تغییر رنگ دندان کودکان بسیار متعدد است و در صورتی که آنها را رعایت کنید به هیچ عنوان با این مشکل مواجه نخواهید شد. بهعنوان والدین کودکان باید به بهداشت دهان و دندان فرزندان خود اهمیت زیادی بدهید. دکتر مارال قربانزاده که عضو انجمن دندانپزشکی عمومی کشور ایران هستند، میتوانند به درمان تغییر رنگ دندان کودکان شما کمک نمایند. دکتر قربانزاده میتوانند علت تغییر رنگ دندان فرزندان شما را در اولین معاینه تشخیص دهند و اقدامات درمانی لازم را تجویز کنند.