مراقبت های بعد از کشیدن دندان کودکان

مراقبت های بعد از کشیدن دندان یکی از کارهای مهمی است که باید والدین به فرزندان خود آموزش داده و مرتب آن را به کودک یادآوری کنند. اگر کودکی دندان خود را زودتر از زمان عادی از دست بدهد یا به‌ دلیل پوسیدگی زیاد و درد شدید نیاز به کشیدن دندان داشته باشد، رعایت چند نکته و انجام مراقبت‌های ویژه در خانه کمک می‌کند دوران التیام به‌ خوبی سپری شود. به گفته‌ی بسیاری از متخصصان، از جمله دکتر مارال قربان زاده، مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان کودکان هم به بهبودی سریعتر کمک می‌کنند و هم مانع عفونت و خونریزی مجدد می‌شوند. 

بیشتر بخوانید: تغییر رنگ دندان کودکان

مراقبت‌های ضروری بعد از کشیدن دندان در کودکان چیست؟

درست است که با کشیدن دندان کودک از شر دندان خراب راحت شده و دیگر درد و ناراحتی ندارد، اما اگر مراقبت های بعد از آن را رعایت نکند، دوباره ممکن است به این مشکل دچار شود. مراقبت های بعد از کشیدن دندان کودکان عبارتند از:

فشار ملایم با گاز استریل

پس از پایان کار دندانپزشک، تکه‌ای گاز استریل روی محل دندان خارج شده گذاشته می‌شود. برای کمک به لخته شدن خون، نیاز است دست کم نیم ساعت آن گاز در دهان کودک نگه داشته شود و با فشاری ملایم همراه باشد تا خونریزی قطع شود.

اجتناب از تخلیه‌ی آب دهان به‌ صورت شدید

بیرون ریختن آب دهان با شدت، باعث جا به جا شدن لخته خون می‌شود. بهتر است کودک آب دهانش را به آرامی بیرون بریزد یا قورت دهد تا زخم تازه تحریک نگردد.

دوری از مکیدن با نی

استفاده از نی یا هر نوع مکیدن قوی، لخته‌ خون را از جای خود خارج می‌کند و احتمال خونریزی دوباره را بالا می‌برد. بهتر است نوشیدنی‌های خنک را بدون نی مصرف کند.

قرار دادن سر بالاتر از بدن هنگام خواب

توصیه می‌شود در یک تا دو روز اول، در هنگام استراحت، سر کودک کمی بالاتر از بدن نگه داشته شود تا خونریزی کنترل شود و فشار اضافه بر محل زخم وارد نشود.

استفاده از نوشیدنی‌های خنک در 24 ساعت اول

خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های خنک، کمک می‌کنند زخم دچار تحریک کمتری شود. غذا‌های داغ و سفت در این مدت ممنوع هستند.

اطلاع دادن به دندانپزشک در صورت خونریزی شدید

اگر خونریزی با گذاشتن گاز استریل و رعایت آرامش پس از چند ساعت همچنان شدید باشد، مراجعه‌ دوباره به دندانپزشک ضروری است تا معاینه‌ی دقیق انجام شود.

بیشتر بخوانید: شکستن دندان کودکان

چه زمانی بعد از کشیدن دندان کودک باید به پزشک مراجعه کرد؟

گاهی پس از کشیدن دندان، ممکن است علائمی ظاهر شود که بهتر است والدین آنان را جدی بگیرند. اگر خونریزی شدید در محل دندان کشیده شده بیش از چند ساعت ادامه یافت، زخم دهان بوی نامطبوع داشت یا نشانه‌های عفونت مثل ورم بیش از حد و تب دیده شد، والدین لازم است در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه نمایند. 

همین‌طور اگر کودک در ناحیه‌ کشیده شده درد بسیار زیادی داشت که با مسکن‌های معمولی آرام نشد، لازم است بررسی تخصصی انجام شود. در این موارد، مراجعه‌ی زودهنگام به دندانپزشک می‌تواند مانع بروز عوارض بزرگتر شود.

بیشتر بخوانید: جرمگیری دندان کودکان

غذاهای مناسب برای کودک پس از کشیدن دندان

بعد از کشیدن دندان کودکان، خوراکی‌های نرم و سرد، انتخاب مناسبی هستند تا زخم دهان کمترین تحریک را داشته باشد. موارد زیر را میتوان به صورت پلکانی در برنامه‌ غذایی کودک گنجاند:

• سوپ، نیمه مایع و بسیار نرم است. بهتر است کمی حرارت آن کم باشد و در 24  ساعت اول جویدن چندانی نخواهد داشت.
• آبمیوه‌ی ولرم و بدون نی، شیر خنک و اسموتی های میوه‌ای بدون دانه، نوشیدنی‌هایی هستند که درد دهان کودک را آرام می‌کند.
• پوره‌ی ولرم و نرم، ساده خورده می‌شود و انرژی لازم را به کودک می‌رساند.
• خوردن ماست ساده و کمی خنک، برای روز اول یک گزینه‌ی ساده است که نیاز به جویدن هم ندارد.
• مقدار کمی بستنی بدون تکه‌های سفت یا ژله‌ی سرد و بدون افزودنی‌های چسبنده می‌تواند التیام دهان را ارتقا دهد. باید توجه کرد که افراط در خوراکی‌های خیلی شیرین، پوسیدگی دندان‌های باقیمانده را افزایش می‌دهد.

نکات مراقبتی از دهان و دندان کودک بعد از کشیدن دندان

بعد از کشیدن دندان یکسری نکات باید رعایت شود تا کودک دچار مشکلات و درد دوباره بعد از کشیدن دندان نشود. این نکات در ادامه گفته شده است:

• بهتر است کل دهان و دندان‌های سالم، طبق روال عادی تمیز شود اما مسواک روی منطقه‌ زخم کشیده نشود.
• یک روز که گذشت، می‌توان آب نمک ولرم را چندبار در دهان چرخاند و خیلی آرام بیرون ریخت تا از عفونت جلوگیری شود.
• اگر کودک شما هنوز به پستانک وابسته است و دندانش تازه کشیده شده، بهتر است مدت استفاده از پستانک را تا بهبودی کامل کاهش دهید.
• تا شکل‌گیری کامل لخته، تقریبا یک تا دو روز، نخ دندان نزدیک به محل جراحی استفاده نشود. پس از آن، با ظرافت عمل شود.
• والدین بهتر است هر روز با استفاده از نور کافی، زخم دندان را نگاه کنند و در صورت قرمزی شدید یا التهاب غیرعادی، دست‌به‌کار شوند و به دندانپزشک کودک مراجعه نمایند.

نکات مهم برای کاهش درد و تورم بعد از کشیدن دندان کودکان

دردهای خفیف پس از کشیدن دندان در کودکان طبیعی است. برای کاهش درد و تورم بعد از کشیدن دندان می توانید از نکات زیر استفاده کنید:

• قرار دادن کمپرس سرد روی بخشی از گونه که دندان کشیده شده در آن ناحیه قرار دارد، سبب تسکین موقت درد و کم شدن ورم می‌شود. بهتر است این کار هر چند ساعت یک‌بار و حداکثر به مدت 15 دقیقه انجام شود.
• برخی داروهای ضد درد مانند ایبوپروفن یا استامینوفن کودکان معمولا از سوی پزشک توصیه می‌شوند. رعایت دُز مصرف در این مورد ضامن کاهش مشکلات خواهد بود.
• دویدن و بازی‌های پرتحرک، در یکی دو روز اول باعث تحریک محل زخم می‌شود. بهتر است کودک استراحت کافی داشته باشد تا روند بهبود تسریع گردد.
• گرمای زیاد یا مزه‌های تند، زخم را تحریک می‌کنند و امکان دارد درد را بیشتر سازند. سبک نگه‌داشتن برنامه‌ی غذایی تا زمانی که زخم جمع می‌شود، به نفع کودک خواهد بود.
• تلاش شود در چند روز اول، کودک روی بخش زخم چیزی نجود یا فشار نیاورد تا تورم و درد پایین بماند و لخته‌ خون جدا نشود.

توصیه نهایی برای مراقبت های بعد از کشیدن دندان کودکان

مراقبت از دندان کودکان به شکل اصولی، سرعت بهبودی را بالا می‌برد و جلوی عواقب ناگوارتر را خواهد گرفت. هرگاه والدین با یک الگوی مناسب به کودک رسیدگی کنند،هم خاطره‌ی ناخوشایند کشیدن دندان در ذهن کودک کاهش می یابد، هم سلامتی درازمدت دهان و دندان هم تضمین می‌شود.

اگر پرسشی درباره مراقبت های بعد از کشیدن دندان کودکان دارید یا دستورالعمل‌های بیشتری لازم دارید، مشاوره با یک متخصص دلسوز مانند دکتر مارال قربان زاده سبب رفع نگرانی‌ها و آرامش خاطر شما خواهد بود. همواره می‌توانید برای بررسی شرایط فرزندتان سری به مطب دکتر مارال قربان زاده بزنید و از راهنمایی‌های جدید بهره ببرید.

سوالات متداول