دندان درآوردن در نوزادان یکی از مراحل طبیعی رشد است که بین ۴ تا ۷ ماهگی شروع میشود. در این دوره، کودک ممکن است بیقراری کند، گریهاش بیشتر شود یا تب خفیف داشته باشد. بسیاری از والدین در این زمان نگران میشوند، اما بیشتر این علائم طبیعی هستند و جای نگرانی ندارد. شناخت نشانهها و راهکارهای ساده برای کاهش درد میتواند به شما کمک کند تا این مرحله را راحتتر پشت سر بگذارید و آرامش بیشتری برای کودک خود فراهم کنید.
علائم دندان درآوردن در نوزادان چیست؟
این سوالی است که ذهن بیشتر والدین را درگیر میکند. زمانی که دندانهای شیری کودک شروع به رشد میکنند، ممکن است نشانههایی ظاهر شود که شما را متوجه این تغییر کند. از مهمترین علائم میتوان به افزایش آب ریزش دهان، جویدن اشیاء یا انگشتان، بیقراری و گریه بدون دلیل مشخص اشاره کرد.
برخی کودکان در این دوران دچار تب خفیف، کاهش اشتها یا اختلال در خواب میشوند. همچنین ممکن است لثه کودک قرمز، متورم یا دردناک شود. توجه به این علائم به شما کمک میکند تا سریعتر متوجه روند دندان درآوردن شوید و اقدامات لازم برای آرام کردن کودک را انجام دهید. البته شدت این نشانهها در هر کودک متفاوت است و برخی ممکن است بدون هیچ ناراحتی خاصی، دندان درآورند.
بیشتر بخوانید: مراقبت از دندان کودکان
دندان درآوردن از چه ماهی شروع میشود؟
بیشتر نوزادان بین ۴ تا ۷ ماهگی اولین دندان خود را درمیآورند. البته این زمان میتواند در هر کودک متفاوت باشد. بعضی از نوزادان زودتر و حتی در ۳ ماهگی هم دندان درمیآورند، در حالیکه در برخی دیگر ممکن است تا یکسالگی هم خبری از دندان نباشد.
اولین دندانی که ظاهر میشود، دندانهای جلویی پایین (دندانهای پیشین مرکزی) هستند. بعد از آن به ترتیب بقیه دندانها رشد میکنند. بهطور کلی تا سن سه سالگی بیشتر کودکان ۲۰ دندان شیری خود را کامل دارند. اگر دندان درآوردن خیلی دیرتر از حد معمول اتفاق افتاد، بهتر است با بهترین دندانپزشک اطفال مشورت کنید تا مطمئن شوید همه چیز طبیعی پیش میرود.
بهترین راهکارها برای کاهش درد دندان درآوردن
بهترین راهکارها برای کاهش درد دندان درآوردن شامل روشهایی ساده و بیخطر است که میتواند باعث آرامش بیشتر کودک شود. یکی از موثرترین راهها، استفاده از حلقههای دندونی خنک است. این حلقهها را میتوان در یخچال (نه فریزر) قرار داد و بعد در اختیار کودک گذاشت تا با جویدن آن، لثههایش آرام شود.
ماساژ دادن ملایم لثهها با انگشت تمیز هم میتواند به کاهش درد کمک کند. گاهی هم دادن پارچه سرد و تمیز برای جویدن یا استفاده از پورههای خنک مثل سیب یا موز له شده (برای نوزادان بالای ۶ ماه) مؤثر است. همچنین، اگر کودک خیلی بیقرار بود، میتوانید با مشورت پزشک از قطرههای تسکیندهنده مخصوص نوزادان استفاده کنید.
مهم است که در این دوران بیشتر از همیشه به کودک توجه و آرامش دهید. نوازش، بغل کردن و در آغوش گرفتن میتواند تأثیر زیادی در کاهش اضطراب و درد او داشته باشد.
بیشتربخوانید: دندان قروچه در کودکان
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگرچه بیشتر علائم دندان درآوردن طبیعی هستند، اما گاهی نشانههایی ظاهر میشوند که نیاز به بررسی پزشک دارند. برای مثال، اگر تب کودک بیشتر از ۳۸ درجه باشد و بیش از دو روز ادامه داشته باشد، نمیتوان آن را فقط به دندان درآوردن نسبت داد و بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
همچنین اگر کودک دچار اسهال شدید، استفراغ مکرر، بیحالی زیاد یا بیاشتهایی طولانی شد، اینها میتوانند نشانه بیماریهای دیگر باشند. در صورتی که لثه کودک بیش از حد متورم یا خونریزیدار باشد، یا جویدن اشیاء باعث درد شدید و گریهی مداوم شود، بهتر است توسط پزشک معاینه شود. همیشه بهتر است وقتی مطمئن نیستید، با پزشک مشورت کنید تا از سلامت کامل فرزندتان مطمئن شوید و نگرانیهایتان برطرف شود.
تغذیه مناسب هنگام دندان درآوردن در نوزادان
تغذیه مناسب هنگام دندان درآوردن نوزاد نقش مهمی در کاهش ناراحتی و کمک به رشد سالم دندانها دارد. در این دوران، نوزاد ممکن است اشتهای کمتری داشته باشد یا تمایل به خوردن غذاهای سفت نداشته باشد، چون لثههایش دردناک هستند. بنابراین باید از غذاهای نرم، خنک و راحتالهضم استفاده کنید.
پوره میوههایی مثل سیب، موز و گلابی که کمی خنک شدهاند میتوانند گزینههای مناسبی باشند. ماست ساده یا سوپ رقیق نیز برای تغذیه نوزاد مفید است. اگر نوزاد بالای ۶ ماه دارد، میتوانید تکههای کوچک و نرم میوه یا سبزیجات بخارپز شده را هم به رژیم غذایی او اضافه کنید. از دادن غذاهای سفت یا بسیار گرم پرهیز کنید، چون ممکن است باعث تحریک بیشتر لثه شود.
همچنین نوشیدن مایعات کافی، بهخصوص در صورت تب یا بیقراری، اهمیت زیادی دارد. اگر نوزاد هنوز شیر میخورد، شیر مادر یا شیر خشک همچنان باید به عنوان منبع اصلی تغذیه ادامه یابد. توجه به تغذیه مناسب در این دوران، نهتنها به کاهش درد کمک میکند بلکه باعث تقویت بدن کودک برای گذر از این مرحله میشود.
سخن پایانی
دندان درآوردن در نوزادان یک مرحله طبیعی از رشد است که با علائمی مثل بیقراری، گریه، تب خفیف و میل به جویدن همراه است. این دوران ممکن است برای نوزاد و والدین کمی سخت باشد، اما با راهکارهای ساده مانند استفاده از حلقههای دندونی، غذاهای نرم و خنک و محبت بیشتر، میتوان آن را راحتتر گذراند. اگر علائم شدید یا غیرعادی بود، بهتر است با پزشک مشورت شود. با کمی صبر و مراقبت، این دوره به خوبی سپری میشود و کودک به رشد طبیعی خود ادامه میدهد.
سوالات متداول
بین ۴ تا ۷ ماهگی، اولین دندان کودک شروع به رشد میکند، ولی ممکن است این زمان در هر کودک کمی متفاوت باشد.
تب خفیف ممکن است طبیعی باشد، اما اگر دمای بدن بالاتر از ۳۸ درجه باشد، بهتر است با پزشک مشورت شود.
اسهال شدید ربطی به دندان درآوردن ندارد. اگر کودک دچار اسهال مداوم یا شدید شد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.