مراقبت از دندان کودکان مهمترین مسئلهای است که والدین باید به آن توجه ویژهای داشته باشند. این مراقبتها باید بر اساس یک برنامه منظم انجام شود که در آن از مسواک زدن به موقع در اولین دندان باید شروع شود. بسیار مهم است که هرگاه دندان کودک شما اگر با مشکلی رو به رو شد حتما به دندانپزشک کودکان مراجعه کنید و بعد از آن نیز پیگیری کنید تا مشکل به طور کامل برطرف شود.

مراقبت از دندان کودکان زیر 2 سال
یکی از سوالات رایج برای والدین این است که مراقبت از دهان و دندان کودکان از چه زمانی باید آغاز شود؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که، بهداشت دهان و دندان کودک باید از همان بدو تولد شروع شود. پس از هر بار شیر دادن، لازم است لثههای نوزاد را با یک پارچه تمیز و مرطوب یا گاز استریل نرم تمیز کنید. تمیز نگه داشتن لثهها به رشد سالم دندانهای شیری کمک میکند، زیرا باقیماندن ذرات شیر روی لثه میتواند باعث التهاب شود. لثه سالم نوزاد بافتی صورتی رنگ، سفت و پر از عروق خونی دارد، اما اگر دچار التهاب شود، به شکل قرمز و متورم دیده میشود.
اولین دندان شیری بین 4 تا 7 ماهگی در قسمت پایین لثه دیده میشود. از این زمان، مراقبتهای بهداشتی جدیتر میشود و گاز استریل جای خود را به مسواکهای انگشتی میدهد. پس از هر وعده شیر یا غذا، باید دندانهای نوزاد را با مسواک انگشتی تمیز کنید تا از پوسیدگی دندان جلوگیری شود. متاسفانه بسیاری از والدین اهمیت پوسیدگی دندان در سنین پایین را نادیده میگیرند، و این امر ممکن است باعث خرابی زودرس دندانهای شیری شود.
حدود 6 ماه پس از رویش اولین دندان، باید کودک خود را برای معاینه به بهترین دندانپزشک اطفال ببرید. همچنین، استفاده از خمیردندان برای کودکان زیر 3 سال توصیه نمیشود. زیرا ممکن است کف حاصل از خمیردندان را قورت دهند، که میتواند برای سلامت آنها مضر باشد.
نکات مراقبت از دندان کودکان 3 تا 6 سال
حداقل روزی 2 مرتبه و هر بار به مدت دو دقیقه از خمیردندان حاوی فلوراید برای مسواک زدن برای کودکان زیر 6 سال خود استفاده کنید، بهخصوص یک بار آن قبل از خواب شبانه باشد. مسواک زدن کودکان باید زیر نظر والدین انجام شود. برای کودکان، از خمیردندانهای حاوی حداقل 1000 ppm فلوراید استفاده کنید و برای بزرگسالان یا خانواده، خمیردندانهایی با 1350 تا 1500 ppm فلوراید مناسب هستند. مقدار خمیردندان مصرفی باید به اندازه یک دانه نخود باشد. پس از مسواک زدن، دهان خود را با آب شستشو ندهید و تنها کف خمیردندان را خارج کنید. زیرا شستن دهان میتواند تأثیر فلوراید را کاهش دهد.
اصول مراقبت از دندان کودکان بالای 7 سال
کودکان بالای سن 7 سال باید یاد گرفته باشند و خودشان دندانهای خود را مسواک بزنند. بهتر است تا در موقع مسواک زدن کودک خود همراه او باشید تا مطمئن شوید به درستی مسواک میزند. به کودک خود آموزش دهید که روزی دو بار باید به مدت 2 دقیقه مسواک بزند. بهترین کار این است که شبها قبل از خواب حتما کودک شما مسواک بزند.همچنین از خمیردندانهای حاوی فلوراید استفاده کنید.

نکات مهم در مورد مسواک زدن کودکان
در ادامه در مورد مسواک زدن کودکان به نکاتی اشاره شده است که شما با رعایت این نکات میتوانید از دندانهای کودک خود محافظت کنید:
- از زمان رویش اولین دندان کودک، مسواک زدن باید شروع شود. برای نوزادان میتوان از مسواک انگشتی یا یک پارچه نرم مرطوب استفاده کرد.
- والدین باید بر روی مسواک زدن کودکان نظارت داشته باشند و کمک کنند تا از تمیز شدن کامل دندانها مطمئن شوند.
- از مسواکهای مخصوص کودکان با سر کوچک و برس نرم استفاده کنید.
- کودک را تشویق کنید که فقط کف خمیردندان را از دهان خارج کند و دهانش را با آب شستشو ندهد تا فلوراید بهتر اثر کند.
- مسواک کودک را هر 3 تا 4 ماه یا زودتر عوض کنید. به کودکان خود آموزش دهید که خمیردندان را قورت ندهند. زیرا مصرف بیش از حد فلوراید میتواند عوارضی مانند لکههای دندانی را ایجاد کند.
- با انتخاب مسواکهای رنگارنگ یا استفاده از تایمر برای تعیین زمان مسواک زدن مسواک زدن را برای کودک خود جذابتر کنید.
- کودک را از سن یک سالگی به دندانپزشک ببرید و از او درباره بهترین روشهای مراقبت از دندان کودک مشورت بگیرید.
مراقبت از دندان کودکان با مراجعه به پزشک
زمانی که اولین دندان شیری فرزند شما رشد میکند، بهتر است او را به دندانپزشک ببرید تا با محیط دندانپزشکی آشنا شود. دندانپزشک میتواند شما را در زمینه پیشگیری از پوسیدگی دندان و حفظ بهداشت دهان کودک راهنمایی کند و مشکلات احتمالی را شناسایی نماید.
در این ملاقات، یک تجربه مثبت برای شما و فرزندتان ایجاد میشود و این تجربه بسیار مهم است. تلاش کنید فضایی شاد و دوستانه فراهم کنید تا کودک از مراجعههای بعدی ترسی نداشته باشد. بر اساس توصیه دندانپزشک متخصص کودکان دکتر مارال قربان زاده، بهتر است معاینات دندانپزشکی کودک به طور منظم انجام شود.
فلوراید تراپی و فیشورسیلانت راههای مراقبت از کودکان
زمانی که دندانهای دائمی آسیاب کودک در حدود 6 تا 7 سالگی در میآید، از روش فیشورسیلانت در کودکان برای پیشگیری از پوسیدگی میتوان استفاده کرد. در این روش، سطح جویدنی دندانهای عقبی با یک لایه نازک پلاستیکی پوشانده میشود تا ذرات غذا و میکروبها از شیارهای دندان خارج شوند و از پوسیدگی جلوگیری شود. این پوشش محافظ بین 5 تا 10 سال دوام دارد و از دندانها در برابر آسیب محافظت میکند.
روش فلوراید تراپی در کودکان نیز برای تقویت مینای دندانهای شیری و دائمی کاربرد دارد. در این روش، هر 6 ماه یک بار وارنیش حاوی فلوراید روی سطح دندانها اعمال میشود تا از پوسیدگی جلوگیری شود. دندانپزشکان توصیه میکنند از سن 3 سالگی، کودکان حداقل دو بار در سال تحت فلوراید تراپی قرار بگیرند تا دندانهای آنها مستحکمتر شده و در برابر پوسیدگی مقاوم شوند.

سخن پایانی
مراقبت از دندان کودکان بسیار مهم است و والدین باید بکوشند تا تمامی نکات را جدی بگیرند و به فرزند خود مراقبتهای لازم را آموزش دهند و در کنار او باشند تا این کار را به طور منظم انجام دهد و جزء روتین همیشگی کودک شود. با مراجعه به دندانپزشکی و مشاوره گرفتن از او میتوانید مراقبتها را به طور دقیقتر و اصولیتر انجام دهید تا دندانهای کودک شما دچار مشکل نشود.
سوالات متداول
مراقبت از دندان کودک باید از زمان رویش اولین دندان شیری آغاز شود. حتی پیش از آن، تمیز کردن لثهها با پارچه مرطوب یا گاز استریل پس از هر بار شیر دادن توصیه میشود.
کودک باید در حدود 6 ماه پس از رویش اولین دندان یا حداکثر تا یک سالگی برای اولین معاینه دندانپزشکی مراجعه کند.
برای کودکان زیر 3 سال، میتوان از خمیردندان حاوی فلوراید به اندازه یک دانه برنج استفاده کرد. برای کودکان 3 تا 6 سال، مقدار خمیردندان به اندازه یک نخود کافی است.