ترتیب افتادن دندان های شیری کودکان چگونه است؟

ترتیب افتادن دندان های شیری کودکان یک مرحله طبیعی و هیجان انگیز در رشد هر کودک است. این فرآیند که معمولا از حدود ۶ سالگی شروع می شود، نشان دهنده آغاز جایگزینی دندان های موقت با دندان های دائمی است. بسیاری از والدین تصور می کنند که دندان های شیری به دلیل موقتی بودن، اهمیت چندانی ندارند، اما این یک باور اشتباه است. این دندان ها به کودک در جویدن درست غذا و تلفظ صحیح کلمات کمک می کنند و فضای لازم را برای بیرون آمدن دندان های دائمی نگه می دارند. 

دندان های شیری کودکان به چه ترتیبی می افتند؟

یک قانون کلی و جالب در مورد ترتیب افتادن دندان های شیری کودکان وجود دارد: دندان ها معمولا به همان ترتیبی که درآمده اند، می افتند. این یعنی دندان هایی که زودتر از همه در دهان کودک شما ظاهر شده اند، اولین گزینه ها برای افتادن هستند. این الگو کمک می کند تا دندان های دائمی به شکلی منظم و هماهنگ رشد کنند.

فرایند افتادن با دندان های جلویی (پیشین) شروع می شود و به سمت دندان های عقبی (آسیاب) ادامه پیدا می کند. ابتدا دندان های پیشین فک پایین و بالا می افتند، سپس نوبت به دندان های کناری می رسد و در نهایت، دندان های نیش و آسیاب جای خود را به دندان های دائمی می دهند. 

دانستن ترتیب افتادن دندان های شیری کودکان به والدین کمک می کند تا این دوره را با آرامش بیشتری سپری کنند و در صورت مشاهده هرگونه بی نظمی، به موقع با دندانپزشک مشورت کنند.

بیشتر بخوانید: درمان خارش دندان شیری

اولین دندانی که در کودکان می افتد کدام است؟

اولین دندان هایی که می افتند، دو دندان پیشین میانی در فک پایین هستند. این ها همان دندان هایی هستند که اغلب بین ۶ تا ۱۰ ماهگی برای اولین بار در دهان نوزاد نیش می کشند. زمان افتادن این دو دندان به طور معمول بین سنین ۶ تا ۷ سالگی است. 

پس از آن، نوبت به دو دندان پیشین میانی در فک بالا می رسد که آن ها هم تقریبا در همین بازه سنی می افتند. لق شدن این دندان ها اولین نشانه ای است که به شما می گوید دوره افتادن دندان های فرزندتان شروع شده است.

جدول زمان بندی افتادن دندان های شیری

اگرچه زمان افتادن دندان ها در هر کودک می تواند کمی متفاوت باشد، اما یک چارچوب زمانی کلی برای این فرآیند وجود دارد. این جدول به شما کمک می کند تا دید بهتری از ترتیب افتادن دندان های شیری کودکان و سن افتادن دندان شیری داشته باشید.

دندان های فک پایین

نوع دندان	سن افتادن (تقریبی)
دندان های پیش میانی	۶ تا ۷ سالگی
دندان های پیش جانبی	۷ تا ۸ سالگی
دندان های نیش	۹ تا ۱۲ سالگی
دندان آسیاب اول	۹ تا ۱۱ سالگی
دندان آسیاب دوم	۱۰ تا ۱۲ سالگی

دندان های فک بالا

نوع دندان	سن افتادن (تقریبی)
دندان های پیش میانی	۶ تا ۷ سالگی
دندان های پیش جانبی	۷ تا ۸ سالگی
دندان نیش	۱۰ تا ۱۲ سالگی
دندان آسیاب دوم	۱۰ تا ۱۲ سالگی
دندان آسیاب اول	۹ تا ۱۱ سالگی

چه عواملی بر زمان افتادن دندان های شیری تأثیر می گذارند؟

ترتیب افتادن دندان های شیری کودکان همیشه یکسان نیست و عوامل مختلفی می توانند روی زمان بندی آن اثر بگذارند. اگر دندان های فرزند شما کمی زودتر یا دیرتر از همسالانش می افتد، لزوما جای نگرانی نیست. برخی از این عوامل عبارتند از:

• ژنتیک: یکی از اصلی ترین دلایل، وراثت است. اگر شما یا همسرتان در کودکی دندان هایتان را زود یا دیر از دست داده اید، احتمالا فرزندتان نیز همین الگو را دنبال خواهد کرد.
• زمان رویش اولیه: کودکانی که دندان های شیری شان زودتر درآمده، معمولا آن ها را زودتر هم از دست می دهند و برعکس.
• تغذیه: کمبود برخی مواد مغذی مانند کلسیم و ویتامین D می تواند روند رشد دندان های دائمی و در نتیجه افتادن دندان های شیری را کندتر کند.
• جنسیت: به طور معمول، دختران کمی زودتر از پسران وارد این مرحله می شوند و دندان هایشان زودتر می افتد.
• سلامت عمومی: برخی بیماری ها یا مشکلات هورمونی نیز می توانند بر ترتیب افتادن دندان های شیری کودکان تاثیر بگذارند.

اگر دندان شیری زودتر یا دیرتر بیفتد، آیا طبیعی است؟

تغییرات جزئی در زمان بندی افتادن دندان ها کاملا طبیعی است، اما تاخیر زیاد ممکن است به توجه بیشتری احتیاج داشته باشد.

افتادن زود هنگام دندان شیری

گاهی دندان شیری به دلیل پوسیدگی شدید، عفونت یا وارد شدن ضربه، زودتر از موعد می افتد. این اتفاق می تواند مشکل ساز شود، زیرا دندان های کناری ممکن است به سمت فضای خالی حرکت کنند و مسیر رشد دندان دائمی را مسدود کنند. این مسئله در آینده باعث کج شدن یا نهفته ماندن دندان دائمی می شود. در چنین شرایطی، دندانپزشک ممکن است استفاده از یک وسیله به نام فضا نگهدار را برای حفظ جای خالی تا زمان رویش دندان اصلی توصیه کند.

دیر افتادن دندان شیری

اگر دندان شیری خیلی دیرتر از زمان معمول خود بیفتد، ممکن است دندان دائمی زیرین نتواند از مسیر درست خود خارج شود. این وضعیت گاهی باعث می شود دندان دائمی پشت دندان شیری رشد کند که به آن دندان کوسه ای می گویند. دیر افتادن دندان شیری همچنین می تواند باعث شلوغی و بی نظمی دندان های دائمی شود. اگر تاخیر در افتادن دندان ها زیاد است، بهتر است به بهترین دندانپزشک اطفال مراجعه کنید تا با یک معاینه یا عکس رادیوگرافی، وضعیت را بررسی کند.

بررسی نهایی ترتیب افتادن دندان های شیری کودکان

افتادن دندان های شیری فرایندی طبیعی است که از ۶ سالگی با دو دندان پیشین فک پایین آغاز می شود. ترتیب افتادن اغلب همانند ترتیب رویش است؛ یعنی دندان ها از جلو به عقب (پیشین، نیش و سپس آسیاب) می افتند و این روند بین ۶ تا ۱۲ سالگی تکمیل می شود. 

عواملی مانند ژنتیک، جنسیت و تغذیه بر زمان بندی آن تاثیر گذارند. افتادن زودهنگام دندان به دلیل ضربه یا پوسیدگی، می تواند مسیر رویش دندان دائمی را مسدود کند و نیاز به فضا نگهدار داشته باشد.

سوالات متداول